Hemelverschijnselen


Di. 2 december
Om 1.43 uur is de Maan in conjunctie met Uranus, de planeet bevindt zich dan 21ꞌ ten zuiden van de planeet.

Do/vr. 4/5 december
Vannacht staan de vier grote manen van Jupiter ten oosten van de planeet. Tot 1.21 uur is er met een flinke telescoop ook een schaduwovergang van Io zichtbaar.

Vr/za. 5/6 december
Vannacht staan de vier grote manen van Jupiter ten westen van de planeet. Vanaf 8.01 uur tot 8.50 uur gaat een deel van Europa schuil achter Callisto, maar lastig waarneembaar want de zon komt rond deze tijd ook boven de horizon.

Za. 6 december   Maan-VM-kl.jpg
Om 13.27 uur is het Volle Maan, en bevindt deze zich in het sterrenbeeld Stier.

Zo. 7 december
Einde sterbedekking; om 5.55 uur komt ster 115 Tauri (+5.4) achter de Maan te voorschijn, het is lastig waarneembaar, want het is net na Volle Maan. Om 8 uur staat de maan Titan ten westen van de planeet Saturnus, deze staat dan laag boven de horizon in het zuidoosten.

Di. 9 december
Om 7.36 uur, einde schaduwovergang van Jupitermaan Io, rond 7.27 uur gaat de schaduw gedeeltelijk schuil achter de maan Europa.
Om 8.01 uur eindigt de bedekking van ster λ Geminorum (+3,6), wanneer deze aan de donkere maanrand weer te voorschijn komt.

Wo. 10 december
Om 23.08 uur eindigt de bedekking van ster 45 Canri (+5,6). De ster komt dan aan de donkere maanrand weer tevoorschijn.

Do. 11 december
Om 2.25 uur, einde sterbedekking door de Maan. Ster XZ13390 (+6,7) komt aan de donkere maanrand te voorschijn. Om 23.54 komt ster 6 Leonis vanachter de donkere maanrand te voorschijn.

Za/zo. 13/14 en zo/ma. 14/15 december
In deze beide nachten zijn er weer vallende sterren te zien van de Geminiden, het maximum valt op 14 dec. overdag rond 13 uur. De Geminiden behoren tot de actiefste die we kennen, onder ideale omstandigheden kan het aantal meteoren oplopen tot zo'n 120 per uur.

Zo. 14 december   Maan-LK-kl.jpg
Om 13.51 uur is het Laatste Kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Leeuw.
Van 21.49 uur tot 22.52 uur wordt Jupitermaan Io bedekt door de maan Ganymedes; voor 9 minuten gaat Io volledig schuil achter Ganymedes.

Di. 16 december
Dubbele schaduwovergang, vanaf 7.12 uur vallen de schaduwen van Io en Europa op Jupiter, om 7.26 uur wordt de schaduw van Io gedeeltelijk bedekt door Europa.

Vr. 19 december
Om 23.25 uur eindigt de overgang van de twee Jupitermanen Io en Europa, de twee manen staan dicht bij elkaar, en Io wordt gedeeltelijk bedekt door Europa.

Zo. 21 december
In de vroege ochtend is er een verduistering en een bedekking, Callisto verduisterd met zijn schaduw de maan Io, het maximum van de verduistering is om 4.23 uur, de helderheid zal dan voor 79% zijn afgenomen. Om 5.17 uur wordt Io door Ganymedes bedekt.

Ma. 22 december
Om 00.03 uur begint de astronomische winter, de Zon bereikt op dat moment de grootste zuidelijke declinatie.
Om 2.36 uur is het Nieuwe Maan.

Vr. 27 december
Van 22.02 uur tot 23.56 uur vallen de schaduw van Io en Europa tegelijk op Jupiter, om 22.55 uur beginnen de twee aan een overgang.

Zo. 28 december   Maan-EK-kl.jpg
Om 19.31 uur is de Maan in Eerste Kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Vissen.

Vr. 2 januari
Vanochtend tussen 3.50 uur en 4.06 uur is er een gedeeltelijke bedekking van de Jupitermanen Ganymedes en Europa, Ganymedes trekt dan voor Europa langs, en zal deze voor een deel
bedekken. In de avond staan de vier manen ten oosten van de planeet. Om 23.39 begint er een schaduwovergang van Europa, 16 minuten later gevolgd door de schaduw van Io, deze eindigt om
0.55 uur. (3 jan.) De overgang van Europa eindigt om 2.12 uur (3 jan.)

Za/zo. 3/4 januari
Deze nacht is de meteorenzwerm de Boötiden actief; rond 3 uur (4 jan.) is het maximum. Het is echter bijna Volle Maan, en deze zal dus flink storen.

Ma. 5 januari    Maan-VM-kl.jpg
Om 5.53 uur is het Volle Maan, en staat deze in het sterrenbeeld Tweelingen.

Do. 8 januari
Vanochtend staan drie van de vier Jupitermanen ten westen van de planeet, Io bevindt zich ten oosten van de planeet. Om 4.34 uur is er een conjunctie tussen Europa en Callisto, en om 5.11 uur tussen Callisto en Ganymedes. Rond deze tijd zal de schaduw van Europa, Ganymedes gedeeltelijkverduisteren.

Za. 10 januari
Dubbele schaduwovergang op Jupiter, tussen 2.15 uur en 4.05 uur vallen de schaduwen van Io en Europa gelijktijdig op Jupiter.

Di. 13 januari   Maan-LK-kl.jpg
Om 10.47 uur is het Laatste Kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Maagd.

Di/wo. 13/14 januari
Vannacht staan de vier Jupitermanen ten westen van de planeet.

Vr. 16 januari
In de ochtend rond 10 uur bereikt Titan zijn grootste oostelijke elongatie ten opzichte van Saturnus. Bekijk dit een paar uur eerder als het nog donker is.

Vr/za. 16/17 januari
Vannacht tot 4 uur (17 jan.) staan de vier grote manen van Jupiter ten oosten van de planeet. Van 4.51 uur tot 5.58 uur vallen de schaduwen van Io en Europa op de planeet.

Ma. 19 januari
In de vroege ochtend is er een bedekking; van 3.31 uur tot 3.36 uur bedekt Jupitermaan Ganymedes de Jupitermaan Europa, de volledige bedekking duurt slechts 28 seconden.

Di. 20 januari
Om 14.14 uur is het Nieuwe Maan, en bevindt deze zich in het sterrenbeeld Boogschutter.

Za. 24 januari
De ochtend is een mooie gelegenheid om Jupiter in de kijker te zetten. Om 4.12 uur begint de schaduwovergang van Callisto, om 5.35 uur gevolgd door de schaduw van Io, en om 7. 27 uur is de schaduw van Europa aan de beurt. Het schouwspel eindigt om 7.52 uur, de schaduw van Io verlaat dan als eerste de planeetschijf.
Om 9 uur staat Saturnusmaan Titan het verst van Saturnus, op 3' van de planeet, bekijk dit een paar uur eerder, als het nog donker is.
Van 19.52 uur tot 19.58 uur wordt Jupitermaan Io verduisterd door de schaduw van Callisto. De helderheid verminderd met bijna twee magnitudes.

Ma. 26 januari
Van 6.13 uur tot 6.18 uur wordt Jupitermaan Europa bedekt door Ganymedes, de totale bedekking duurt 64 seconden.

Di. 27 januari   Maan-EK-kl.jpg
Om 5.48 uur is het Eerste Kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Ram.
Om 20.45 uur begint de schaduwovergang van Europa op Jupiter, en de schaduw van Io verlaat op dat moment de planeetschijf.

Di/wo. 27/28 januari
Vanaf middernacht staan de vier grote manen van Jupiter ten westen van de planeet.

Zo.1 februari
De Saturnusmaan Titan bereikt om 10 uur zijn grootste oostelijke elongatie, bekijk dit wat eerder in de ochtend.
Om 19.28 uur is er een sterbedekking, de donkere maanrand schuift dan voor de ster λ Geninorum (+3,6), de Maan is voor 96% verlicht.

Wo. 4 februari   Maan-VM-kl.jpg

Om 0.09 uur is het Volle Maan, en bevindt deze zich in het sterrenbeeld Kreeft.

Do. 5 februari
Jupitermaan Ganymedes wordt tussen 19.58 uur en 20.05 uur bedekt en verduistert door Io.

Vr/za. 6/7 februari
In deze nacht staan de vier grote manen van Jupiter ten oosten van de planeet.

Za. 7 februari
Van 22.54 uur tot 23.04 uur wordt Jupitermaan Io eerst bedekt en daarna verduisterd door de maan Europa.

Ma. 9 februari
In de ochtend rond 9 uur bereikt Titan zijn grootste westelijke elongatie ten opzichte van Saturnus. Bekijk dit een paar uur eerder als het nog donker is.

Do. 12 februari   Maan-LK-kl.jpg
Om 4.50 uur is het Laatste kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Weegschaal.

Di. 17 februari
Van 0.54 uur tot 0.58 uur wordt Jupitermaan Io gedeeltelijk verduisterd door de schaduw van de maan Ganymedes. Hierdoor zal de helderheid met zo'n twee magnitude afnemen.

Do. 19 februari
Om 0.47 uur is het Nieuwe Maan.
In de ochtend rond 10 uur bereikt Titan zijn grootste oostelijke elongatie ten opzichte van Saturnus, bekijk dit een paar uur eerder als het nog donker is.

Vr/za. 20/21 februari
Vannacht staan de vier Jupitermanen ten oosten van de planeet.
Tevens is er een mooie samenstand te zien tussen de Maan, Venus en Mars.

Zo. 22 februari
Tussen 3.42 uur en 3.48 uur wordt Jupitermaan Io verduisterd door de schaduw van de maan Europa, de helderheid van Io zal hierdoor met ruim een magnitude afnemen.

Di. 24 februari
Van 2.42 uur tot 2.47 uur wordt Jupitermaan Io bedekt door de maan Ganymedes, een uur later trekt de schaduw van Ganymedes over Io, en neemt de helderheid met bijna vier magnitude af.

Wo. 25 februari   Maan-EK-kl.jpg
In de ochtend rond 9 uur bereikt Titan zijn grootste westelijke elongatie ten opzichte van Saturnus. Bekijk dit een paar uur eerder als het nog donker is.
Om 18.14 uur is het Eerste Kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Stier.
Om 18.29 uur is er een sterbedekking; de donkere maanrand schuift dan voor de ster 63 Tauri (+5,6).

Do. 26 februari
Van 20.36 uur tot 20.59 uur vallen de schaduwen van Callisto en Io tegelijkertijd op Jupiter.

Vr. 27 februari
Om 3.20 uur wordt Jupitermaan Ganymedes bedekt door Io.

Ma. 2 maart
Om 20 uur bereikt Saturnusmaan Japetus zijn grootste westelijke elongatie, de onderlinge afstand met Saturnus is dan ruim 8'.

Di. 3 maart
Van 5.05 uur tot 5.11 uur bedekt Jupitermaan Ganymedes de maan Io, gedurende 58 sec. is de bedekking totaal.

Wo. 4 maart
Vanavond staan de vier grote manen van Jupiter ten westen van de planeet. Tevens is er een nauwe samenstand tussen de planeten Venus en Uranus. De kortste afstand wordt bereikt om 19.41 uur en
bedraagt dan 5'. Bekijk dit boven de westelijke horizon.

Do. 5 maart   Maan-VM-kl.jpg
Om 9 uur bereikt Titan zijn grootste oostelijke elongatie ten opzichte van Saturnus, en staat 3' van de planeet.
Om 19. 05 uur is het Volle Maan, en bevindt deze zich in het sterrenbeeld Stier.

Vr. 6 maart
Om 19.09 uur verdwijnt Io achter Jupiter, Europa is vanaf dat moment de enige zichtbare Jupitermaan. Om 19.48 uur komt Ganymedes uit de schaduw van Jupiter te voorschijn.

Za. 7 maart
In de tweede helft van de nacht staan de vier grootste Jupitermanen ten oosten van de planeet.

Di. 10 maart
Van 0.37 uur tot 0.41 uur schuift de schaduw van Jupitermaan Ganymedes over Europa, deze zal op het maximum vier magnitude zwakker zijn.

Vr. 13 maart   Maan-LK-kl.jpg
Om 8 uur staat Titan 3' ten westen van Saturnus, bekijk dit iets eerder in de ochtend.
Om 18.48 is de Maan in Laatste Kwartier. Deze bevindt zich in het sterrenbeeld Slangendrager.

Za. 14 maart
In de tweede helft van de nacht staan de vier grootste Jupitermanen ten oosten van de planeet.

Di. 17 maart

Van 3.51 uur tot 3.55 uur gaat Jupitermaan Europa schuil in de schaduw van Ganymedes. De helderheid zal op het maximum met 21⁄2 magnitude af nemen.

Wo/do. 18/19 maart
Tot ongeveer 4 uur (19 maart) staan de vier grote manen van Jupiter ten westen van de planeet.

Vr. 20 maart
Om 10.36 uur is het Nieuwe Maan, en bevindt deze zich in het sterrenbeeld Vissen.
Op Groenland is er op dat moment een totale zonsverduistering. In de Benelux moeten we het doen met een gedeeltelijke verduistering. Begin van de verduistering is voor Utrecht om 9.29.58 uur, met het maximum om 10.37.15, en om 11.48.01 is de verduistering ten einde.
Om 23.45 uur bereikt het middelpunt van de Zon het lentepunt; het begin van de astronomische lente,

Za. 21 maart
Om 7 uur bereikt Titan zijn grootste oostelijke elongatie ten opzichte van Saturnus, en staat dan 3' van de planeet. Bekijk dit wat eerder in de ochtend.

Vr. 27 maart   Maan-EK-kl.jpg
Om 8.43 uur is het Laatste Kwartier, de Maan bevindt zich in het sterrenbeeld Tweelingen.

Zo. 29 maart
Om 2 uur gaat de klok een uur vooruit, en begint de zomertijd.
Om 7 uur bereikt Titan zijn grootste westelijke elongatie ten opzichte van Saturnus, en staat 3' van de planeet.